माझा जिल्हा

*माझा जिल्हा माझी कविता*

जगाची ती माता
तुळजा भवानी
वसली जिथे ती
ती  हीच धरणी

शांततेची शिकवण
धाराशीव लेणीचा
चव एकदा चाखाच
कुंथलगीरी पेढ्याची

महादेवाचे डोंगर
आहेत पहारेकरी
येरमळी येडामाय
सदैव वास करी

नळदुर्ग किल्यातील
तो नरमादी धबधबा
अभेद्य आहोत आम्ही
हे सांगत आहे उभा

गोरोबाकाकांचे तेर
गाव प्रसिद्ध आहे
झरा ज्ञानाचा नित्य
सीना नदीतून वाहे

दुष्काळ,भुकंप
तरी आम्ही नाबाद
एकच जिल्हा तो
फक्त उस्मानाबाद

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*मु.तिंञज,ता-भुम,जि-उस्मानाबाद*
*ldsawant.bligspot.in*

महाराष्ट्र गीत

🚩 *महाराष्ट्र गीत* 🚩

जरिपटक्याचा भगवा झेंडा हा
अटकेपार होता फडफडला
स्वराज्य संस्थापक शिवरायही
सह्याद्रीच्या याच भुमीत घडला

पौरूषत्वाच्या कथा इथल्या
आसेतुहिमाचल लोक वदती
लाख सिकंदरांना गाडून इथे
नेहमीच पुरून उरते ही माती

राजकारण वा समाजकारण
दोन्हीही सुखाने इथे नांदती
पसरवायाला किर्ती जगामधी
शक्ती-युक्ती साथ कार्य साधती

हीच ती माती भिमाची जननी
आगरकर,टिळक,फुले,शाहुंची
काळाकुट्ट पाषाण फोडणाऱ्या
राकट कणखर बलदंड बाहुंची

जात,धर्म बहू वेशभूषा इथल्या
परि मराठी हा मानवधर्म असे
जरी सूर विविध जसे रंग इंद्रधनु
महाराष्ट्र गीत या ह्रुदयात वसे

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.bligspot.in*

रांग

🚶🏻🚶🏻🚶🏻 *रांग*🚶🏻🚶🏻🚶🏻

कसं जगायचं हे तूच सांग आता
सगळीकडेच दिसतेय रांग आता

सरकार असायचे आधार आधी
सरकारलाच हवाय आधार आता
जनसंख्या काही कमी नाही इथं
आधार काढायला होती रांग आता

*जीवो* चा नारा फुकटामध्ये आला
पुरा देश सिमसाठी रांगेत उभा झाला
फायदा शोधला जातो फुकटातही हे
पटवणार जनतेला कोण सांग आता

कॕशलेसच्या नावाने नोटाबंधी झाली
पुन्हा गरीब जनता रांगेत उभी केली
कष्टाचा पांढरा पैसा गुंतलाय बँकेत
रांगेशिवाय कोणता पर्याय सांग आता

कटप्पाने बाहुबलीला सांग का मारले?
जीवन-मरणाचा प्रश्न देशाला पडला
तिकीटविक्रीचा अनोखा विक्रम घडला
उत्तर शोधायला पुन्हा आहे रांग आता

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

दुपार

🌞 *दुपार*🔥

होता मध्यान दुपार
लागे अंगाला चटके
कुठे किती शिवणार
आहे नशीब फाटके

फाटलेल्या कपड्यात
बाप उन्हात राबतो
काळ्या काळ्या ढेकळात
जणू नशीब शोधतो

काम करता शेतात
वाहे घामाच्या त्या धारा
नाही आराम माहित
होई श्वास त्याचा खारा

होऊ लागता दूपार
लपे पायात सावली
संगे घेवून न्याहारी
चाले शेतात माऊली

पान हालेना डुलेना
वारा गरम जाहला
नादी लागून उन्हाच्या
त्याची किरणे पियला

पंख दुमडून पक्षी
शांत झाडत बसली
चारा शोधण्याची घाई
नाही राहिली कसली

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

हसावे लागते

😀 *हसावे लागते*😷

हसू नाही वाटले तरी हसावे लागते
बसू नाही वाटले तरी बसावे लागते

जीवन म्हणजे आहे हारजीतचा खेळ
खेळू नाही वाटले तरी खेळावे लागते

कैक निर्णयावरून घ्यावी लागते माघार
वळू नाही वाटले तरी वळावे लागते

हे जीवनच झालयं क्षणोक्षणी रेस
पळू नाही वाटले तरी पळावे लागते

लपावे वाटते मतलबी दुनियेपासून
दिसू नाही वाटले तरी दिसावे लागते

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

उन्हाळी सुट्या

*उन्हाळी सुट्ट्या*

लागल्या सुट्या चला
गाठू मामाचा गाव
आई आणी दादासंगे
पाय घेतात धाव

नवी नवी कपडे
मामा देतो घेवून
राजकुमारी भासे
कपडे मी लेवून

आमरस नि पोळ्या
गरम शेवायाचा भात
मायाळू आजीची मी
आहे लाडाची नात

कैर्या चिंचा पाडायची
गंमत असते भारी
सुरपारूंब्याचा खेळ
सुरू तिथेच झाडावरी

शाळा नाही अभ्यास
नाही क्लासेसचा ताण
उन्हाळी सुट्टी म्हणजे
असते आनंदाला उधान

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

अवकाळी

🌧 *अवकाळी*🌧

अवकाळी पावसाची
सर अशी यावी
या तापलेल्या भूईची
तहान भागवावी

अवकाळी पावसाची
सर अशीही यावी
गरम झालेल्या देहासह
मनाची शांती व्हावी

अवकाळी पावसाची
सर अशी यावी
तापलेल्या वार्याची
शीतल झुळूक व्हावी

अवकाळी पावसाची
सर अशीही यावी
झाडेवेली पशुपक्षी
मग आनंदाने गावी

अवकाळी पावसात
तीही अवकाळी यावी
सुकलेल्या या ओठाची
तिने तृष्णा मिटवावी

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

नको हा उन्हाळा

*नको हा उन्हाळा*

असेल का हो उन्हाचं
काळीज जसं पाषाण
जळू पाहतोय हा देह
नुसती घाशाला तहान

उन्हाळ्याच्या दिवसांत
याचचं चालतयं नाणं
डिग्रीचा वाढलाय भाव
लय शिकलेलं दिसतं बेणं

अशा या उन्हाळ्यामध्ये
घामाच्या वाहत्यात धारा
नको वाटायला लागलाय
तिच्या मिठीचाही सहारा

जरा थंडगार वाटतं म्हणून
ए टि एम शोधावं लागतोय
पैसे काढायचा बहाण्याने
बॕलेन्स चेक करून बघतोय

कधी येईल तो पावसाळा
याची आस लागलीय मना
तिला पुन्हा मिठीत घेण्याचा
मी शोधणार आहे बहाणा

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

फाटलेल्या कपड्यात

*फाटलेल्या कपड्यात*

भुई हिरवीकंच झाली
त्या मेघुटाच्या कृपेनं
शेतामध्ये सगळीकडं
अवंदा पिकलयं सोनं

केलाय जरासा आराम
दुष्काळानं या सालात
म्हणूनच दिसून येतीय
बरकत आता मालात

जगाला पोसवितो धनी
  राहूनिया  झोपड्यात
दिसतीया श्रीमंती त्याची
  फाटलेल्या कपड्यात

धनीची उसवली वसने
राब-राबुनीया शेतामधी
भूईचं अंथरूण टेकाया
काळी आई जणू गादी

फाटलेल्या कपड्याला
मिळेल ठिगळ कधीतरी
याच आशेवर जगणं की
चार पैसे असतील पदरी

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

निसर्गाची हाक

🌍 *निसर्गाची हाक*🍃

तुझ्या राक्षसी वृत्तीने
पाणी केले हद्दपार
झाल्या विहिरी वांझट
झाले ओसाड शिवार

दिसू लागल्या गावात
दुष्ट दुष्काळाच्या छटा
पाणी मिळेना पोटाला
काय करायच्या नोटा?

अशा भयाण उन्हात
पाय चाले अनवाणी
शोध पाण्याचा घेताना
दाटे डोळ्यामधी पाणी

गेलं  पाणी  वाहूनिया
नाही बांदाला बंदिस्ती
किती चिमण्या जीवांची
गेली उजाडून वस्ती

होती हिरवी धरती
गात आनंदात गाणी
नाही राहिली पाखरे
गेली संपून कहानी

हाक ऐक निसर्गाची
धर हातामधी हात
बांध बंदिस्ती घालाया
देऊ एकमेकां साथ

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

हुंड्याचा धंदा

👰🏻 *हुंड्याचा धंदा*💸

वयात येताच पोरगा जरा
धंदा जोरात चालू होतो
किती घ्यायचा हुंडा हा
हिशोब घरादारात चालतो

घरदारासह हा पट्ट्या
पोरगी बघायला जातो
कांदापोहे चालेल कशी
पुरणपोळी खाऊन येतो

बैठक बसवून लोकांची
इथं लावली जाते बोली
बापाला मग प्रश्न पडतो
का जन्माला येतात मुली

हुंड्याचा रेट प्रत्येकाचा
वेगळा ठरलेला असतो
लाख दीड लाखात कोणी
तोळ्यात विकला जातो

एक दोन हजारामुळेही
शुभकार्यात येते विघ्न
अशी पैसेपिपासु लोकं 
मोडून टाकत्याती लग्न

चिमण्या पोरीसाठी बाप
देणं सगळ करतो कबूल
दिवट्या पोराच्या अंगावर
मग चढवली जाते झुल

मातीमोल ठरतात नाती
कवडीमोल कागदासाठी
कशा जन्मा येतील पोरी
अशाने समाज्याच्यापोटी?

तुझ्या पोटी जन्मेल मुलगी
तेव्हाच सारं तुला कळेल
बोली लागताना तेव्हा तुझं
काळीज तीळ तीळ जळेल

आता तरी वाटुदे जरा खंत
अजूनही वेळ गेलेली नाही
मुलीचे बाप मागतील हुंडा
तो दिवस  खरेच दूर नाही

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

लाट

🌊 *लाट* 🌊

लाट आता समुद्रापुरतीच
मर्यादित राहिलेली नाही
किनारे कधीच सोडलेत तिने

लाट थंडीचीही येते कधी
गुलाबी स्वप्न रंगवायला
कधी उघड्यांना कुडकुडवायला

रंगाचीही असतेय लाट
कधी भगवी,निळी कधी
तर कधी असतेय ती हिरवी

लाट असते स्वातंत्र्याचीही
कधी गुलामगिरीपासून तर
कधी अनिष्ट चालीरितीपासूनची

विचारांचीही लाट असते
गांधीवादी, हिटलरवादी,
कट्टरवादी,कधी कम्युनिस्टांचीही

व्यक्तींचीही असते लाट
कधी मोदी,पुतीन कधी
कधी ट्रम्प,आणि ओबामाचीही

आलेली लाट ओसरतेच
निसर्गाच्या नियमानुसार
कधी भरती तर कधी ओहोटी

परंतु लाट असते करत नक्षी
मनाच्या किनाऱ्यावरती
क्षणिक कधी निरंतरतेसाठी

माणूसकीचीही यावी लाट
अनिश्चित कालावधीसाठी
कधी ओहोटी न येण्यासाठी

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

चैञ पालवी

*चैञ पालवी*

चैञ पालवी ही चैञ पालवी
मना-मनाला खुलवी
       ही चैत्र पालवी ||धृ||

पाने फांद्यांना फुटती
खेळ हवेत खेळती
इवलेशे पक्षी सारे
तिथं घरट्यात नांदती
रणरणत्या उन्हात देती
झाडे शीतल सावली||१||

तो आखादिनी सण
चैत्र महिन्यात येतो
सासूरवाशीण लेकीला
माहेराला बोलवितो
मायबापाला भेटता
हसू गालात खुलवी||२||

रानातला रानमेवा
चैञ महिन्यात येतो
घड द्राक्षांचा असा
वेलीला लगडतो
आंबा फणस काजूने
परसबागेला फुलवी||३||

गावागावात जञा
उधळण आनंदाची
घाई सार्याचा जणांना
नवस फेडण्याची
अशी आनंद पर्वणी
सांगा कोणाला घावली||४||

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

नाथाची शिकवण

*नाथाची शिकवण*

सुर्य ओकतोय आग
या जीवाची काहिली
पानवटे नि हिरवळ
आता कुठे ना राहिली

पाण्यासाठी पशुपक्षी
दाहीदिशा भटकती
कित्येक मुके जीव
पाण्याविना तडपती

उघडावे डोळे आपण
खोलावेत हात जरा
झिजवावा देह थोडा
आपुला परोपकारा

भुकेल्यास द्यावे अन्न
तहानलेल्यास पाणी
नाथाची ती शिकवण
धरावी आपण मनी

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

अवघड सोपे

(अवघड क्षेत्रांत काम करणाऱ्या शिक्षकाच्या पत्निला रेखाटण्या प्रयत्न...)     

          *अवघड सोपे*

आवघड सोप्याचा जीआर येताच
आधी सांगितला बायकोला जावून
आनंदाचा पारावर नव्हता उरला
चेहऱ्यावर तिच्या तो निर्णय पाहून

खूपच काढलेत नवर्यानी माझ्या
अवघड भागामध्ये खडतर दिवस
बदली व्हावी शहरात यांची म्हणून
कितीदा केलेत देवाला मी नवस

शहरालगत बदली होईल म्हणून
बायको आनंदामध्ये दिसू लागली
गोरे दिसावेत जरासे पोट्टे म्हणून
ती पावडर जास्तच फासू लागली

चिंतेने काळवंढलेला चेहरा तिचा
लगेच उजळायला होता लागला
माझी भी पोरं शहरात शिकतील
ह्याचा तिला विश्वास वाटू लागला

लागलीच माझा फोन घेवून ती
सर्वांना सांगू लागली आनंदात
ह्यांची म्हणे होतेय आता बदली
या अवघडमधून सोप्या भागात

सुख-दु;खाच्या काळात आम्ही
असूत सर्वांच्याच बरोबर आता
कसं सांगू अवघड भागामधी
किती ह्योव जीव घुसमटत होता

नजर नको लागायला आता तरी
नकोच लावायला कोणीही दृष्ट
सोप्या क्षेञात राहणाऱ्यांनो पाहा
किती सोसावे लागतायत इथं कष्ट

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*
(टिप-कवीची पुर्ण सेवा सोप्या क्षेञात झालेली असून अवघड क्षेञात काम करणाऱ्या तमाम बंधु-भगिनींना ही कविता समर्पित)

आठवण

🍂🍂 *आठवण*😥🍂

छळते जाळते मनाला ती आठवण
हसवते रडवते मनाला ती आठवण

विरहाने तुझ्या झाले मनाचे वाळवंट
शीतलतेचा गारवा जणू ती आठवण

भेटण्याच्या आशा विरल्या हवेमध्ये
मगजळच जणू आता तव आठवण

ग्रीष्मात पावसाची मनाला या आस
चातक बनवते तुझीच ती आठवण

नजरेला दुसरे आता काहीच दिसेना
ह्रुदयाची स्पंदने फक्त तुझी आठवण

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

हे वसुंधरा

🌏  *हे वसुंदधरा*🌍

हिरवी वसने फेडली तव
पाणीही केलेय दुषीत
तूझ्याच दिनानिमित्त मग
तू कशी राहशील तु खुशीत

विकासाच्या हव्यासापोटी
कापला जातो तुझा गळा
यामुळे बिघडला समतोल
कसा राहील हिरवा मळा?

दरी डोंगर सारे तुझे माते
आज ओसाड आम्ही केले
आम्हीच इथले राजवैभव
दूरवर  रसातळाला  नेले

तुझ्याच पोटी घेवून जन्म
तुलाच ओरबडतो आम्ही
गुणगान करायला तुझेच
पुन्हा करत नाहीत कमी

तुझा करून घात आम्ही
करून घेतोय कपाळमोक्ष
अधाशी बनून केले आम्ही
सारे नंदनवन इथले रूक्ष

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

बोल ना

👩🏻‍🌾 *बोल ना*🌹

लपवले का ह्रुदयात तु
राज सारे खोल ना
सोड हा अबोला सखे
माझ्याशी तु बोल ना

उनाड भासे वारा आज
उनाड त्याचा स्पर्श ही
का अंतरी वादळे आज
संपवत्याती तो हर्ष ही
वादळाला मी भेदताना
तु संग माझ्या चाल ना

कशाचा सांग राग सखे
तुझ्या नाकावर शोभतो
ओठ पाकळ्यांना का
सांग असा तो झाकतो
गीत गाण्या प्रेमाचे तु
पाकळ्या त्या खोल ना

दुरावली ती अंतरे अन्
झाला अनोळखी गंध ग
सरताना ती राञ सारी
चांदण्या झाल्या मंद ग
पुणवेकडे झुकताना
चंद्रही होई तो गोल ना

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

चला शोधूया

आम्ही थंड
तुम्ही थंड
कोण थांबवेल हे
मानवते विरूद्धचे बंड

आम्ही शांत
तुम्ही शांत
दृष्ट प्रवृतीचा
कोण करेल अंत

तुम्ही शंड
आम्ही शंड
म्हणून जातीयवादी
वाढलेत गुंड

आम्ही दुःखी
तुम्ही दुःखी
कशी होईल
जनता सुखी

आम्ही राजे
तुम्ही राजे
विकास शुन्य
नुसते तोंड गर्जे

आम्ही कवी
तुम्ही कवी
चला शोधूया
यावर युक्ती नवी

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*

तो नभीचा ध्रुवतारा

*तो नभीचा ध्रुवतारा* 🌟

ढळला जातो गिरीराजही
कधी हिमस्सखलन होऊन
कधी केदारनाथ तर कधी
माळीणला पोटात गाडून

महावृक्षही पोखरला जातो
वाळव्यांच्या अक्रमणाने
तर कधी दिला जातो बळी
अवास्तव विकास नावाने

भलेभलेही गाडले गेलेत
जग मुठीत धरू पाहणारे
अजिंक्य बिरूदावलीवाले
भौतिकतेवर गर्व करणारे

उठतात मनाच्या पटलावर
ते कैक तरंग अनिश्चितेने
दृढनिश्चयही ढळला जातो
मेनकेच्या एका दर्शनाने

विश्वासही नाही राहिला
आता अभेद्य, चिरंतन
पेव अफवांचे फुटताच
आत कातरले जाते मन

पावसावरही नाही भरवसा
बेईमान होतोय तो वारा
अढळ,निश्चल,श्वाश्वत फक्त
एकच तो नभीचा ध्रुवतारा

✍🏻 *लक्ष्मण दशरथ सावंत*
*जि.प.कें.प्रा.शा.पाल,औरंगाबाद*
© *ldsawant.blogspot.in*